De tijd, de tijd, waar blijft de tijd…
Ieders Timbila
Hans en ik werkten samen aan een voorstelling van Theatercollectief ‘Lopend Vuur’ dat in en rond kraakpand Singel 46 ontstaan was. Terwijl Hans de ronde marimba aan het bouwen was, arrangeerde ik er een aantal stukken voor de voorstelling op, letterlijk erop spelend terwijl de lak nog maar nauwelijks droog was.
Hubert en Hans waren samen een ad hoc-duo, dat ongetwijfeld een mooie melige Hubertiaanse naam had.
Hubert zag mogelijkheden voor een professionele muziekgroep rondom Hans’ instrument.
De drie oprichters van de groep hadden elk afzonderlijk hun eigen beelden en ambities.
Hans wilde graag een groter publiek voor zijn zelf ontworpen en eigengemaakte instrumenten en er meer blijven bedenken en maken.
Ben wilde een groep om zijn muziek mee uit te voeren en meer muziek voor te bedenken.
Hubert wilde een voorstelling maken waarin hij een publiek zou verrassen en boeien met wat hem zelf aan muziek, theater en de wereld verraste en boeide.
Hij was degene die Hans en mij voorstelde om een voorstelling te maken rond de marimba.
Zonder Hubert was het project Timbila er nooit geweest en had het zeker nooit zo lang standgehouden; van november 1984 tot 2001. Van ‘Pallisander Kwartet’, zie hieronder de naam in Huberts handschrift, via ‘De Tafel van Timbila’ tot ‘Timbila’. Van het door hem bedachte project ‘Reizend Muziekmuseum’ weet ik niet tot wanneer dat doorliep -navraag hiernaar heeft vooralsnog niks opgeleverd, maar bij mijn weten was dat de laatste loot aan de Timbila-stam.
Huberts inbreng
Om de veelzijdige inbreng van Hubert gaat het me hier.
Nu, terugkijkend, zie ik de volgende functies naast die van muzikant: regisseur, dramaturg, pedagoog, marketeer, producer, vormgever, maker van promotiemateriaal -met name opnamen en beeldmateriaal, en die van algemeen handige jongen.
Regisseur, dramaturg en pedagoog
De grote variatie in muziekstijlen en de continue wisseling van instrumenten tussen de muzikanten onderling, de steeds wisselende posities rond de marimba zijn deels door het repertoire ingegeven, maar zeker deels door Hubert bewust gekozen.
Al hebben we allemaal onze inbreng gehad, ik denk dat ik geen ruzie met andere “ex-Timbili’s” krijg, als ik claim dat Hubert altijd de totale spanningsboog van de voorstelling in het oog hield.
Die kwaliteit van hem kwam nog meer tot zijn recht toen we vaste voet aan de grond hadden gekregen in het schoolmuziek-circuit. Vooral het vasthouden van de aandacht van een toen nog niet met mobieltjes behepte, maar toch snel genoeg afgeleide, schooljeugd maakte Hubert tot zijn pièce de résistance.
Uit de begintijd met Fons als vierde man stamt een opname van een optreden in het zondagochtend-radioprogramma “Für Elise”. Let vooral op Huberts antwoord tijdens het interviewtje na de beroemde “finishing toets” van Fons, wanneer presentator Hans Zoet vraagt naar onze respectievelijke achtergronden en opleidingen. Ik geloof niet dat ik Hubert op enig ander moment zó ABN heb horen praten. Kropen Hans en ik zowat bij presentatoren op schoot, bij Fons en Hubert hoor je duidelijk de nodige reserve.
In de lange aanloop naar de Hubert herdenking 9 mei 2020 heeft Rob Vlaar het nummer, gebaseerd op de Rag-Time van Pete Moser, voor de gelegenheid en voor zijn Strapatsky Kwartet op noten gezet.
Voor een goed beeld van de afwisseling in het repertoire verwijs ik je naar het bericht “Timbila” op deze website met links naar de filmpjes die door Hubert op YouTube geüpload zijn.
Huberts inbreng was hier de wereldmuziek, een paar van de popsongs die we in de loop van tijd hebben gespeeld, en het beteugelen van het aantal akkoorden in mijn composities.
Hij had een scherp gevoel voor de juiste akkoorden van bekende muziek. Wanneer ik uit mijn hoofd een popsong speelde, riep hij feilloos “nee!” wanneer ik ernaast zat.
Marketeer, producer, maker van promotiemateriaal
Geluidsopnamen ten behoeve van lesmateriaal werden altijd door Hubert gemaakt. Tijdens TV-optredens in binnen- en buitenland stonden bij vrienden videorecorders met precies afgestelde tijdschakelaars klaar. Zie ook de pagina ‘De video’s van Timbila’ die Hubert op YouTube heeft gezet.
Bij het opruimen Huberts huis met Irene, in de week na zijn overlijden, heb ik eerst bij ieder op Hubertiaanse wijze aan elkaar geplakt snoertje staan aarzelen en uiteindelijk toch vooral zijn Timbila-archief mee naar huis genomen.
Hieronder deel ik wat bijzondere stukken daaruit, die de inspiratiebronnen laten zien voor zijn ideeën omtrent, letterlijk, de aankleding en de presentatie van de groep. Hubert ging bij nader inzien soms vrij ver in het imiteren van zijn voorbeeld…
Het idee voor de vormgeving van het hoesje van de single “Fade Away/We Gotta Get Out Of This Place”, die we in 1986 uitbrachten, was van mij, maar kon onder het motto: “beter goed gejat dan slecht verzonnen” rekenen op Huberts instemming.
Het logo van het niet-bestaande platenlabel is van de hand van Paulien Geitenbeek. Davids levensgezel Kazan, tengevolge van een jeugdtrauma altijd stinkend, stond model. Zie ook Paulien haar tekeningen voor Timbila op de pagina ‘Foto’s Winfried’.
Winfried, die David verving na diens vertrek in 1987, werkte zich met een razend tempo in om zijn voorganger, multi-instrumentalist, te vervangen bij schoolconcerten en tournees in het buitenland. Hij was voor Hubert een betere zakelijke partner met zijn belangstelling voor en ervaring in boekhouding dan Hans en ik dat waren geweest.
Hij was ook een stevige collega naast Hubert bij het zoeken en vinden van vervanging voor Hans en mij, die op hetzelfde moment kozen om meer tijd aan onze respectievelijke ambities te willen besteden, in plaats van het veel tijd en energie vergende optreden met Timbila. Dat was het einde van Timbila III.
Timbila IV
Nadat Hans en ik vertrokken waren, werd de groep met Dominique een trio.
In ‘Timbila presenteert’ werd de traditie van zelfgemaakte instrumenten voortgezet. Dat was een uniek selling point, dat zag Hubert scherp. Het leverde de ‘rug-marimba’ op. Zie Dominique haar anekdotetje hierover op de pagina ‘Zo gezegd, zo gedaan’.
Het tweede programma ‘Zwaaien met je onderbroek’ was een ‘meezing-programma’. Het publiek werd meegenomen in een zang-feestje waarbij het bijna ongemerkt van het ene lied tot het andere werd verleid.
Een meezing-programma, geen meespeelinstrument dus; dat betekende beduidend minder “inpakken-inladen, uitladen-uitpakken, inpakken-inladen, uitladen-uitpakken” -een van de melige running gags waarmee we de uren samen in de bus naar alle uithoeken van Nederland verkortten. Dat moet de aanleiding zijn geweest voor de titel van de voorstelling waarin de kalimba, de bas-duimpiano, werd gepresenteerd in Shaffy, op de dag van de Ajax-overwinning op het EK in 1988.
Het nieuwe instrument werd tijdens die première onthuld, vandaar dat het nog niet op de affiche te zien is.
Algemeen handige jongen
En dat brengt me terug bij de kwaliteit van Hubert die al eerder aan bod kwam.
Alle logistieke problemen die opgelost dienden te worden bij het vervoer van alle spullen, met name tijdens vliegreizen naar de Verenigde Staten, waren een trigger voor Huberts inventiviteit.
Ere wie ere toekomt, Hans heeft Hubert zeker de onschatbare en onderschatte waarde van elastiek en touwtjes bijgebracht. Maar Hubert viel toch al gauw terug op de meer “Ranggg, meteen goed”-oplossingen zoals superlijm, pur-schuim en net iets te dikke schroeven en spijkers.
Hier zien we Hubert met behulp van Corrie van Singel 46 sleutelen aan “Dennenboompje”, de groene Ford Transit.
Tja…
Zoveel kwaliteiten. Maar wat zouden ze betekend hebben zonder wie Hubert was; een betrouwbare, zorgzame, zonodig confronterende, authentieke, gekke, geestige en zonder meer lieve vriend.
Of “jongen”, zoals hij mij de laatste jaren steevast noemde, met zoveel warmte onder zijn altijd wat ironische boventoon.
Ben, 7 mei 2020